Het aantal onderwijsassistenten en leraarondersteuners (OOP’ers) in het primair onderwijs groeit. Daarmee groeit ook het belang van een werkomgeving waarin zij goed tot hun recht komen. Uit het rapport ‘Aantrekkelijke werkomgeving in het po: ervaringen van OOP’ers’ van het Arbeidsmarktplatform PO blijkt dat onderwijsondersteunend personeel hun werk vaak met grote betrokkenheid doet, maar dat er in de praktijk ook verbeterpunten zijn.
Vooral duidelijkheid over taken, goede samenwerking in het team en ruimte voor professionele ontwikkeling blijken belangrijke voorwaarden voor een aantrekkelijke werkomgeving.
Of medewerkers hun werk als aantrekkelijk ervaren, hangt niet alleen af van de inhoud van het werk. Ook de samenwerking met collega’s, de relatie met de leidinggevende en de manier waarop het werk in de organisatie is ingericht spelen een rol.
In het onderzoek is daarom gekeken naar vier onderdelen van de werkomgeving: het werk zelf, de relatie met de leidinggevende, de samenwerking binnen het team en de organisatie van het werk op schoolniveau. De mate waarin deze onderdelen aansluiten bij de behoeften van medewerkers bepaalt in belangrijke mate hoe zij hun werk ervaren.
Voor OOP’ers blijkt vooral duidelijkheid over hun rol en taken van belang. Wanneer verwachtingen helder zijn en werkzaamheden aansluiten bij hun kwaliteiten, ervaren zij hun werk vaker als passend en betekenisvol.
De dagelijkse samenwerking met leraren vormt een belangrijk onderdeel van het werk van OOP’ers. Veel OOP’ers ervaren deze samenwerking als positief en collegiaal. Tegelijkertijd blijkt dat afstemming over taken en verantwoordelijkheden niet altijd vanzelfsprekend is. Verschillende verwachtingen over de rol van de OOP’er kunnen leiden tot onduidelijkheid. Heldere afspraken en regelmatig overleg helpen om de samenwerking soepel te laten verlopen.
Naast de samenwerking in de klas speelt ook de positie binnen het team een rol. OOP’ers voelen zich meer betrokken bij hun werk wanneer zij ondersteuning van collega’s ervaren en wanneer hun bijdrage zichtbaar wordt gewaardeerd. De mate van betrokkenheid verschilt per school. Sommige OOP’ers voelen zich sterk onderdeel van het team, terwijl anderen aangeven dat zij minder worden betrokken bij overleg of schoolbrede activiteiten.
Ook de relatie met de schoolleiding beïnvloedt hoe aantrekkelijk de werkomgeving wordt ervaren. Zichtbare en toegankelijke leidinggevenden dragen bij aan een gevoel van erkenning en betrokkenheid. Wanneer er ruimte is voor gesprek over taken, ontwikkeling en samenwerking, ervaren OOP’ers vaker dat hun rol serieus wordt genomen binnen de organisatie.
Veel OOP’ers vinden het belangrijk om zich verder te kunnen ontwikkelen. Dat kan gaan om scholing, maar ook om het uitbreiden van taken of het benutten van specifieke talenten. In de praktijk blijken ontwikkelmogelijkheden niet altijd vanzelfsprekend of duidelijk georganiseerd. Meer aandacht voor professionele ontwikkeling kan bijdragen aan duurzame inzetbaarheid en behoud van OOP’ers in het onderwijs.
Er zijn verschillende aandachtspunten voor schoolorganisaties die kunnen bijdragen aan een aantrekkelijkere werkomgeving voor OOP’ers:
Veel schoolorganisaties zijn bezig met het creëren van een aantrekkelijke werkomgeving. Om andere schoolorganisaties te inspireren, haalt het Arbeidsmarktplatform PO regelmatig praktijkverhalen op van schoolorganisaties die hier voortvarend mee bezig zijn. Lees meer in het dossier over aantrekkelijke werkomgeving.
