Door het lerarentekort komt het voor dat onderwijsondersteuners (OOP’ers) incidenteel of structureel een groep opvangen. De nieuwe verkenning OOP’ers voor de klas van het Arbeidsmarktplatform PO laat zien dat OOP’ers dit met grote betrokkenheid doen, en dat er kansen liggen om dit met duidelijke afspraken, passend beleid en goede begeleiding zorgvuldiger te organiseren. De inzet van OOP’ers voor de klas sluit niet altijd aan op cao-afspraken of wettelijke kaders, wat risico’s met zich meebrengt voor onderwijskwaliteit en werkplezier.
De inzet van OOP’ers biedt ook kansen: sommigen ervaren het werk als leerzaam en afwisselend, en een deel staat open voor het behalen van een lesbevoegdheid, mits drempels zoals tijdsdruk, financiële lasten en een soms weinig passend opleidingsaanbod worden weggenomen. De verkenning maakt inzichtelijk wat schoolorganisaties kunnen doen om deze inzet zorgvuldig en verantwoord te organiseren.
Scholen zetten OOP’ers vooral in bij acute personeelstekorten, bijvoorbeeld wanneer vervanging niet direct beschikbaar is. Omdat zij de leerlingen en school al kennen, kunnen zij snel ondersteuning bieden. OOP’ers ervaren dit werk soms als leerzaam en afwisselend, maar niet iedereen voelt zich even vrij in deze keuze. De manier waarop zij worden ingezet varieert van korte invalmomenten tot langere periodes, meestal onder verantwoordelijkheid van een bevoegde leraar. Afspraken over inzet, beloning en ondersteuning zijn echter niet altijd duidelijk vastgelegd.
De begeleiding die OOP’ers ontvangen verschilt sterk per school. Sommigen kunnen terugvallen op collega’s, een IB’er of een schoolopleider, terwijl anderen weinig structurele ondersteuning ervaren. Vooral behoefte bestaat aan lesbezoeken, gerichte feedback en heldere afspraken over taken en verantwoordelijkheden, zodat zij hun rol goed en veilig kunnen vervullen.
Ongeveer de helft van de OOP’ers die een groep opvangen overweegt een lesbevoegdheid te behalen. Tegelijkertijd ervaren zij drempels, zoals een intensieve combinatie van werk en studie, beperkte studievergoeding, een soms theoretisch opleidingsaanbod en onduidelijkheid over trajecten en erkenning. Schoolleiders herkennen deze knelpunten en wijzen op beperkte subsidiemogelijkheden voor OOP’ers die willen doorstromen.
