Leraren van kleur werken met veel passie en bevlogenheid in het primair onderwijs. Tegelijkertijd voelen zij zich niet altijd volledig thuis binnen de onderwijspraktijk. Dat blijkt uit de nieuwe verkenning ‘Diversiteit voor de klas: Kansen en uitdagingen voor het aantrekken en behouden van leraren van kleur in het primair onderwijs’ van het Arbeidsmarktplatform PO.
De verkenning geeft inzicht in de ervaringen van (oud-)leraren van kleur en laat zien welke factoren van invloed zijn op instroom, werkbeleving en behoud. In de verkenning wordt de term ‘leraren van kleur’ gebruikt voor professionals die zich niet identificeren met de dominante witte cultuur en/of een etnisch-culturele achtergrond hebben buiten de dominante groep in Nederland. De inzichten bieden aanknopingspunten voor schoolorganisaties die willen werken aan diversiteit en inclusie.
Uit het onderzoek komt een genuanceerd beeld naar voren. Leraren van kleur beschrijven hun werk als betekenisvol en vervullen hun rol met betrokkenheid en enthousiasme. Tegelijkertijd geven zij aan dat zij zich binnen scholen niet altijd gezien, begrepen of volledig geaccepteerd voelen.
Ook het beperkte aantal rolmodellen van kleur speelt hierbij een rol. Voor sommige leraren draagt dit bij aan een gevoel van uitzondering zijn binnen het team. De verkenning maakt aan de hand van persoonlijke ervaringen zichtbaar hoe inclusie – of het ontbreken daarvan – vaak tot uiting komt in kleine, alledaagse situaties.
Een belangrijke conclusie uit het rapport is dat inclusie zich vooral manifesteert in dagelijkse interacties, omgangsvormen en impliciete normen binnen de schoolorganisatie.
Het gaat daarbij niet alleen om formeel beleid, maar juist om:
Ogenschijnlijk kleine gebeurtenissen kunnen grote invloed hebben op werkbeleving en verbondenheid.
De verkenning laat zien dat leraren van kleur in het primair onderwijs nog altijd ondervertegenwoordigd zijn. Daarnaast verlaten zij het beroep relatief vaker voortijdig. Volgens de onderzoekers vraagt dit om een beter begrip van ervaringen én om gerichte maatregelen die bijdragen aan een inclusieve werkomgeving. Zichtbare en erkende diversiteit vormt een onmisbaar fundament voor een inclusieve onderwijspraktijk.
Dit vraagt om:
Het aantrekken en behouden van leraren van kleur is daarbij een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bestuurders, schoolleiders en medewerkers.
Wil je als schoolleider, bestuurder of HR-professional in het primair onderwijs extra inzetten op diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid? De handreiking Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid is door het Arbeidsmarktplatform PO ontwikkeld om schoolorganisaties praktische handvatten te bieden voor beleid en dagelijks handelen.
Daarnaast organiseert het Arbeidsmarktplatform PO dit jaar vier open online inloopspreekuren rond diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid. Tijdens deze laagdrempelige bijeenkomsten van telkens een uur gaan onderwijsprofessionals met experts en elkaar in gesprek over de praktijk. Binnenkort worden de data bekend gemaakt.
