Onderwijsprofessionals in het primair onderwijs willen zich zekerder voelen in gesprekken met hun leidinggevende waarin zij zelf centraal staan. Dat blijkt uit de nieuwe verkenning ‘Het goede gesprek’ van het Arbeidsmarktplatform PO. Opleidingen besteden veel aandacht aan communicatie met leerlingen en ouders, maar scholing in werkgerelateerde gespreksvoering blijft vaak achter. Vooral startende leraren en OOP’ers voelen zich daardoor onvoldoende voorbereid. Schoolleiders ontvangen deze scholing wél tijdens hun opleiding.
Uit de verkenning blijkt dat startende onderwijsprofessionals hun gespreksvaardigheden vooral ontwikkelen op de werkplek. Steun van de leidinggevende, duidelijke verwachtingen en ruimte voor overleg zijn daarbij bepalend. Toch geeft een aanzienlijk deel van de starters aan stress te ervaren bij formele gesprekken. De behoefte aan gerichte scholing en een veilige gesprekscultuur is duidelijk aanwezig.
Zeven op de tien respondenten vinden dat onderwijsopleidingen meer aandacht zouden moeten besteden aan gesprekken over werkgerelateerde onderwerpen. Leraren en OOP’ers willen vooral steun bij gesprekken met leidinggevenden, vooral door onduidelijkheid en een gebrek aan ondersteuning. Schoolleiders vragen op hun beurt om extra scholing voor lastige situaties, zoals functionerings- of re-integratiegesprekken.
Respondenten benadrukken het belang van een sociaal en psychologisch veilige werkomgeving: een setting waarin openheid, wederzijds vertrouwen en luisteren vanzelfsprekend zijn. Pas dan kan een ‘goed gesprek’ tot stand komen: een gelijkwaardige dialoog tussen medewerker en leidinggevende waarin beiden verantwoordelijkheid nemen voor het verloop én de opvolging van het gesprek.
Besteed waar mogelijk gerichter aandacht aan gespreksvoering tussen medewerker en leidinggevende, waaronder lastige gesprekken, feedback en het bespreken van grenzen en verwachtingen.
Voer als schoolleider regelmatig individuele en teamgesprekken om te peilen of medewerkers zich veilig en gesteund voelen. HR kan hierbij ondersteunen door beleid en richtlijnen te ontwikkelen en trainingen aan te bieden gericht op sociale en psychologische veiligheid.
Bied schoolleiders handvatten en toolboxen en stimuleer een schoolcultuur waarin het goede gesprek vanzelfsprekend is.
In een goed gesprek speelt eigen regie een belangrijke rol: medewerkers denken actief mee, geven hun behoeften aan en nemen verantwoordelijkheid voor vervolgstappen. De werkgever ondersteunt dit door ruimte te bieden en een open, constructieve dialoog mogelijk te maken.
Wil je als schoolleider of medewerker in het primair onderwijs extra inzetten op gelijkwaardige en opbouwende gesprekken? De toolbox Het goede gesprek is door het Arbeidsmarktplatform PO ontwikkeld om schoolorganisaties praktische handvatten te bieden bij het voeren van het goede gesprek.
