Na 25 jaar maakt Inge werk van haar interesse in het onderwijs

‘Ik ben blij met de afslag die ik heb genomen’, aldus Inge Postma, schoolleider in opleiding. Na 25 jaar in de bankensector, waarvan de laatste 12 jaar als adviseur maatschappelijk betrokken ondernemen, besloot ze vorig jaar een nieuwe richting op te gaan. Die richting werd het onderwijs. Vol vertrouwen en met een open houding ging ze de uitdaging als zij-instromende schoolleider aan.

‘De laatste jaren werkte ik voor de ABN AMRO Foundation, een stichting van de bank die zich inzet voor maatschappelijke projecten. Dit zijn vooral projecten op het gebied van kansengelijkheid voor kinderen en jongeren. Vanuit deze functie kwam ik regelmatig in contact met basisscholen. Ook ondersteunt de bank medewerkers die de overstap willen maken naar een baan in het onderwijs of de zorg. Op een gegeven moment was ik toe aan een nieuw werkavontuur en toen vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Mijn interesse in het onderwijs en de drive iets te betekenen voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren leidden me naar het zij-instroomtraject voor schoolleiders.’

Bijdragen aan een fijne schooltijd

‘Vanuit mijn vorige baan had ik al een beeld bij werken in het onderwijs. Zo wist ik dat het primair onderwijs mij het meeste trok. Een goede start van je schoolcarrière is bepalend voor de rest van je leven. Bovendien gun ik iedereen een fijne en veilige schooltijd. Daaraan wil ik bijdragen.’ Na een korte oriëntatie kwam ze uit bij het Zij-instroomtraject Schoolleider Basisonderwijs, een samenwerkingsverband van zeven hogescholen. Ze vertelt: ‘De online voorlichtingsbijeenkomst van de opleiding sprak me erg aan. Na ook positieve ervaringen van oud-collega’s gehoord te hebben, heb ik mij vrij snel inschreven.’

‘Ik pak steeds vaker zelfstandig taken of projecten op. Daarbij kan ik het geleerde direct in de praktijk brengen.’

Een steile leercurve

Over haar stageplek vertelt ze: ‘Ik loop stage op de oude basisschool van mijn kinderen, obs De Koekoek in Utrecht. Een prettige school, waar ik me altijd welkom heb gevoeld. Ik was dan ook blij dat ik hier aan de slag kon. De Koekoek is onderdeel van Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht. Het is een middelgrote school met 350 leerlingen en 13 klassen waar werk- en leerplezier voorop staan. In het begin keek ik vooral mee over de schouder van de directeur om zo alle facetten van het vak goed te leren kennen. Van het aansturen van het team tot contact onderhouden met ouders, andere schoolleiders en betrokken organisaties. Inmiddels ben ik verder in het traject en pak ik daarnaast steeds vaker zelfstandig taken of projecten op. Daarbij kan ik het geleerde direct in de praktijk brengen. Het is wat dat betreft wel een intensief traject met een steile leercurve, maar goed te doen. De gedeelde ambitie en de bevlogenheid van het team op school en van de medestudenten op de opleiding geven veel positieve energie.’

Een goede basis voor een zij-instromende schoolleider

Volgens Inge vormt de opleiding vormt een prima basis voor een schoolleider van buiten het onderwijs. Daarover zegt ze: ‘Geen zij-instromer is gelijk. Vanwege de verschillende achtergronden hebben we allemaal onze eigen behoeften qua ontwikkeling. Dat kan vakinhoudelijk zijn, maar ook op het gebied van pedagogiek of leiderschap. Daar kan een opleidingstraject van een jaar nooit volledig in voorzien. Ik merk dat vooral studenten met een academische achtergrond graag meer diepgaande kennis opdoen. Die kennis kun je ook ergens anders halen. Via zelfstudie en bijscholing bijvoorbeeld. Ik denk dat ik aan het einde van het traject goed ben toegerust voor de rol van startende schoolleider.’

‘Leraren zijn fantastisch. Door te sturen op eigenaarschap en ontwikkeling zorg ik ervoor dat zij zo goed mogelijk hun werk kunnen doen.’

Visie op leiderschap

Van culturele hobbels op haar pad als zij-instromer merkt Inge gelukkig weinig. ‘Ik dacht dat de zij-instroom van leraren en schoolleiders inmiddels wel succesvol te noemen is. Uit verhalen van anderen merk ik dat dit niet altijd zo is. Natuurlijk krijg ik zelf ook weleens een opgetrokken wenkbrauw als ik vertel dat ik geen onderwijservaring heb, maar daar trek ik me weinig van aan. Uiteindelijk gaat het erom dat je met elkaar werkt aan een gezamenlijk doel, namelijk zorgen voor goed en passend onderwijs voor elke leerling. Als schoolleider wil ik dat bereiken door me te verbinden met zowel het team als de leerlingen. Wat hebben zij nodig om elke dag met plezier naar school te komen? Leraren zijn fantastisch. Mijn taak is ervoor zorgen dat zij zo goed mogelijk hun werk kunnen doen. Dit doe ik door te sturen op eigenaarschap en ontwikkeling. Dat betekent ruimte creëren voor initiatieven die het onderwijs beter maken en het team stimuleren om vanuit vertrouwen deze ruimte te pakken.’

Subsidieregeling beter benutten

Heeft ze nog tips voor schoolorganisaties of andere partijen die betrokken zijn bij de zij-instroom van schoolleiders? ‘Ik behoor tot de eerste lichting die gebruik kon maken van de subsidieregeling Instroom schoolleiders po van buiten het onderwijs. Het is goed dat deze regeling er is, maar er zitten nog wel wat haken en ogen aan. Een voorwaarde is bijvoorbeeld dat de zij-instromer een aanstelling heeft bij een schoolorganisatie. Mijn ervaring is dat veel schoolbesturen hierin terughoudend zijn. Op dat vlak valt winst te behalen. Opleiders, zij-instromers en schoolbesturen moeten hierover beter met elkaar in gesprek gaan. Zodat de weerstand minder wordt en er meer gesubsidieerde stageplaatsen beschikbaar komen voor zij-instromende schoolleiders. Zij-instromers hebben immers veel te bieden. Ze zorgen met hun externe werkervaring en uiteenlopende expertises voor meer diversiteit binnen het onderwijs. Dit kan in veel gevallen een verrijking zijn voor zowel de leerlingen als de onderwijsinstellingen.’

Tips van Inge voor (toekomstige) zij-instromende schoolleiders

• Zoek een stageplek waar je je welkom voelt en waar werk- en leerplezier centraal staan.
• Laat je niet ontmoedigen door scepsis over je achtergrond buiten het onderwijs.
• Gebruik het opleidingstraject als stevige basis, maar vul aan met zelfstudie of bijscholing als je op zoek bent naar meer verdieping.